{"id":1220,"date":"2021-06-09T16:23:42","date_gmt":"2021-06-09T15:23:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/?p=1220"},"modified":"2021-06-09T16:28:22","modified_gmt":"2021-06-09T15:28:22","slug":"mis-pride","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/blog\/mis-pride\/","title":{"rendered":"Mis ‘Pride’"},"content":{"rendered":"\n

‘THE LADIES OF LLANGOLLEN’<\/p>\n\n\n\n

I ddathlu mis ‘PRIDE’, byddwn yn rhoi hanes bywgraffyddol byr i chi o eiconau LGBTQIA + yng Nghymru a’r cyffiniau. Yr wythnos hon byddwn yn ei chychwyn gyda \u2018The Ladies of Llangollen\u2019.<\/p>\n\n\n\n

Roedd Eleanor Butler (1739-1829) a Sarah Ponsonby (1755-1831) yn dod o Iwerddon yn wreiddiol ond symudon nhw i Plas Newydd, Llangollen yng Ngogledd Cymru ym 1780 i ddianc rhag pwysau priodas draddodiadol.<\/p>\n\n\n\n

Buont yn byw gyda’i gilydd am hanner can mlynedd a hyd yn oed roedd eu llyfrau a’u llestri gwydr wedi’u hysgythru gyda enwau\u2019r ddwy yn ogystal \u00e2 llofnodi eu llythyrau ar y cyd.<\/p>\n\n\n\n

Bu llawer o ddyfalu ynghylch y math o berthynas a gawsant \u00e2’i gilydd. Isod mae safbwyntiau rhai haneswyr ac ysgolheigion.<\/p>\n\n\n\n

Mae eu perthynas wedi’i chymharu \u00e2 phriodas Boston, neu berthynas ramantus rhwng dwy fenyw sy’n cyd-fyw ac sydd \u00e2 chysylltiadau tebyg i briodas. Mae eraill yn credu bod gan y ddwy gyfeillgarwch rhamantus yn hytrach na pherthynas rywiol.<\/p>\n\n\n\n

Yn \u00f4l Norena Shopland, mae credoau presennol sy\u2019n gwahaniaethu perthnasoedd un rhyw \u00e2 chyfeillgarwch rhamantus yn dangos bod ganddyn nhw berthynas rywiol. Yn \u00f4l Fiona Brideoake, mae’r term “queer” yn fwy derbyniol na’r label hynafol a phenodol “lesbiaidd,” yn enwedig oherwydd bod \u201cqueerness\u201d yn syniad eang a ddiffinnir gan ei amrywiant o nodweddiadoldeb.<\/p>\n\n\n\n

Roedd pobl yn dathlu eu perthynas fel ffordd o alaru’r perthnasoedd nad oeddent yn gallu eu meithrin, yn \u00f4l Brideoake. Yn \u00f4l Coyle, “enwyd nifer o’u c\u0175n annwyl yn Sappho.”<\/p>\n\n\n\n

Yr hyn a wnaeth y menywod hyn mor rhyfeddol yw eu hymroddiad i’w gilydd er gwaethaf mynd yn groes i’r hyn a ystyriwyd yn ‘ddelfryd Fictoraidd’, rhywbeth y mae pobl wedi’i ysbrydoli ganddo ers cenedlaethau.<\/p>\n\n\n\n

Mae Butler a Ponsonby wedi\u2019u claddu gyda\u2019i gilydd, ynghyd \u00e2\u2019u morwyn selog, Mary Caryll yn Eglwys St. Collen yn Llangollen. Mae Plas Newydd bellach wedi cael ei drawsnewid yn amgueddfa.<\/p>\n\n\n\n

Mae\u2019r bag melfed brown a oedd yn eiddo i\u2019r \u2018Ladies of Llangollen\u2019 yn rhan o gasgliad Storiel.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

‘THE LADIES OF LLANGOLLEN’ I ddathlu mis ‘PRIDE’, byddwn yn rhoi hanes bywgraffyddol byr i chi o eiconau LGBTQIA + yng Nghymru a’r cyffiniau. Yr wythnos hon byddwn yn ei chychwyn gyda \u2018The Ladies of Llangollen\u2019. Roedd Eleanor Butler (1739-1829) a Sarah Ponsonby (1755-1831) yn dod o Iwerddon yn wreiddiol ond symudon nhw i Plas… Read more »<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1220","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorised"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1220","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1220"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1220\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1228,"href":"https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1220\/revisions\/1228"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1220"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1220"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1220"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}