{"id":1670,"date":"2023-10-03T15:00:16","date_gmt":"2023-10-03T14:00:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/?p=1670"},"modified":"2023-10-26T12:31:29","modified_gmt":"2023-10-26T11:31:29","slug":"darganfod-hanes-goglais-meingefn-calan-gaeaf-yng-nghymru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/blog\/darganfod-hanes-goglais-meingefn-calan-gaeaf-yng-nghymru\/","title":{"rendered":"Darganfod Hanes Dychrynllyd Calan Gaeaf Yng Nghymru"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gyda Chalan Gaeaf yn dod yn nes &#8211; beth am edrych ar hanes cyfoethog y gwyliau brawychus yma, yn enwedig yng Nghymru.&nbsp; Yn draddodiadol dathlwyd Calan Gaeaf ar y cyntaf o fis Tachwedd, dechrau&#8217;r gaeaf, mae&#8217;r adeg hon o&#8217;r flwyddyn yn cynrychioli marwolaeth ac ail-eni.&nbsp; Mae lliwiau llachar natur yn dechrau pylu ac mae hi&#8217;n dechrau oeri ac yn arwydd fod tymor newydd ar gyrraedd. Roedd diwedd y cynhaeaf yn adeg i ystyried a chlodfori ffrwythlondeb y ddaear. I ddangos eu diolch arferai&#8217;r hen Gymry, ddod ynghyd i gael swper arbennig, mewn ardaloedd o Gymru gelwid hwn yn Stwmp Naw Rhyw\u2026.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">gwledd i dynnu d\u0175r i&#8217;r dannedd o lysiau gwraidd fel moron, pannas, tatws, maip a chennin.&nbsp;&nbsp; Yn \u00f4l y s\u00f4n roedd naw cynhwysyn hanfodol i&#8217;r wledd fyddai&#8217;n cadw&#8217;r ysbrydion drwg draw ac weithiau byddai modrwy briodas lwcus yn cuddio yn y bwyd!&nbsp; Ond nid dyna&#8217;r cyfan &#8211; yn ystod Calan Gaeaf roedd y llen rhwng y byd materol a&#8217;r byd ysbrydol yn denau iawn ac roedd hyn yn caniat\u00e1u i chi siarad efo pobl oedd wedi ein gadael.&nbsp; Mae&#8217;r tymor yma&#8217;n llawn o eneidiau, yn cynnwys y Ladi Wen amddiffynnol sy&#8217;n gwylio dros fynwentydd a chroesffyrdd a&#8217;r ysbryd brawychus o&#8217;r enw yr Hwch Ddu, sy&#8217;n llechu yng ngogledd Cymru.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Dewch yma i fwydo&#8217;ch dychymyg ar gasgliad Storiel o wrthrychau dychrynllyd!<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Paratowch i gael eich dychryn gan wrthrychau fel y crochan bach a ddefnyddiwyd i felltithio, daethpwyd o hyd i hwn yng Nghaergybi gydag esgyrn a chroen llyffant a 40 o binnau ynddo!&nbsp; Ond gwyliwch, byddai&#8217;n amhosib cael gwared ar y felltith pe byddai&#8217;r llyffant wedi boddi neu wedi llosgi. Neu, beth am ryfeddu ar y Jwg Bellamarine ddaeth i&#8217;r fei ger Cadeirlan Bangor, credir fod ynddo dystiolaeth o swyngyfaredd, yn cynnwys pi-pi ac esgyrn anifail! Ond efallai mai&#8217;r peth mwyaf anghyffredin yw&#8217;r bwced gyda symbolau paganaidd arno, sy&#8217;n cynrychioli dyfodiad Gwynedd a Christnogaeth.&nbsp; Dyna flas yn unig o&#8217;r trysorau arswydus sydd yma i chi eu gweld yn Storiel!<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"752\" data-id=\"1674\" src=\"https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/09\/B-1984_691.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1674\" srcset=\"https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/09\/B-1984_691.jpg 600w, https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/09\/B-1984_691-239x300.jpg 239w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Bwced<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"300\" data-id=\"1672\" src=\"https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/09\/300_B-1960_7.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1672\" srcset=\"https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/09\/300_B-1960_7.jpg 300w, https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/09\/300_B-1960_7-150x150.jpg 150w, https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/09\/300_B-1960_7-125x125.jpg 125w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Jwg Bellarmine<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"300\" data-id=\"1673\" src=\"https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/09\/300_B-1944_83-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1673\" srcset=\"https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/09\/300_B-1944_83-1.jpg 300w, https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/09\/300_B-1944_83-1-150x150.jpg 150w, https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/09\/300_B-1944_83-1-125x125.jpg 125w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Pipkin<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gyda Chalan Gaeaf yn dod yn nes &#8211; beth am edrych ar hanes cyfoethog y gwyliau brawychus yma, yn enwedig yng Nghymru.&nbsp; Yn draddodiadol dathlwyd Calan Gaeaf ar y cyntaf o fis Tachwedd, dechrau&#8217;r gaeaf, mae&#8217;r adeg hon o&#8217;r flwyddyn yn cynrychioli marwolaeth ac ail-eni.&nbsp; Mae lliwiau llachar natur yn dechrau pylu ac mae hi&#8217;n&#8230;  <a class=\"excerpt-read-more\" href=\"https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/blog\/darganfod-hanes-goglais-meingefn-calan-gaeaf-yng-nghymru\/\" title=\"Read Darganfod Hanes Dychrynllyd Calan Gaeaf Yng Nghymru\">Read more &raquo;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[19],"class_list":["post-1670","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorised","tag-calan-gaeaf"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1670","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1670"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1670\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1709,"href":"https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1670\/revisions\/1709"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1670"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1670"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.storiel.cymru\/cymru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1670"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}