Mae Prosiect Hanes Pobl Ddu mewn Lliw gan Rhwydwaith Cydraddoldeb Rhanbarthol Gogledd Cymru (NWREN) mewn cydweithrediad ag ysgolion lleol yn archwilio a dathlu’n greadigol straeon llai adnabyddus pobl Ddu sydd wedi byw yn ein cymunedau lleol. Adeiladodd y fenter hon ar brosiect blaenorol gan Archifau Conwy, a oedd yn ailddehongli hanes Sefydliad Affricanaidd Bae Colwyn yn ddychmygus.

Neilltuodd Mfikela un diwrnod i bob ysgol sy’n cymryd rhan yn cynnwys gweithdy celf, sesiynau adrodd straeon, a chreu gwaith celf gorffenedig. Mae’r gweithiau celf hyn yn arddangos portreadau, gweithgareddau, dylanwadau a tharddiad pobl o gefndiroedd lleiafrifoedd ethnig sydd wedi cyfrannu’n sylweddol at y cynnydd cymdeithasol, gwleidyddol, diwylliannol neu economaidd yng ngogledd Cymru.

Roeddem yn gallu gweithio gyda’r 7 ysgol, trwy Ogledd Orllewin Cymru, 2 o Wynedd, 2 o Ynys Môn, 2 o Gonwy ac 1 o Sir Y Fflint. Cyflwynwyd y syniadau creadigol yn unol â Chynllun Gweithredu Gwrth-hiliol Llywodraeth Cymru. Yn yr holl sesiynau cynorthwywyd Mfikela gan athrawon a chynorthwywyr dosbarth neu bwnc. Mae’r cydweithio a’r ymateb gan y plant a’r athrawon wedi bod yn ddiddorol.

Yr ysgolion a elwodd o’r prosiect hwn oedd:

Gwynedd – Ysgol Friars ac Ysgol Penisarwaen

Conwy – Ysgol John Bright ac Ysgol Porth y Felin.

Ynys Môn – Ysgol Uwchradd Bodedern ac Ysgol Gynradd Tywyn.

Sir Y Fflint – Ysgol Gwenffrwd, Treffynnon.

O’r cydweithio, cyfranogiad ac adborth gan athrawon a phlant ysgol, rydym yn sicr bod ein dymuniad i ddefnyddio’r prosiect hwn fel offeryn gwrth-hiliaeth wedi’i gyflawni, a thrwy hynny gydymffurfio â Chynllun Gwrth-Hiliol a Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol, Llywodraeth Cymru. Mae gweithio gyda Mfikela Jean Samuel wedi rhoi cyfle i’r plant weithio gydag artist rhagorol a model rôl cadarnhaol, gan helpu i chwalu mythau a rhagfarnau sy’n ymwneud â mewnfudo, ceiswyr lloches a ffoaduriaid.

Efallai byddai gennych ddiddordeb yn

Digwyddiad

Lansiad Llyfr: Nathan Abrams

13 June 2026

Ymunwch â'r Athro Nathan Abrams (Prifysgol Bangor) ar gyfer lansiad ei lyfr newydd, Jews in the Welsh Imagination: From Medieval Times to the Present. Mae'r llyfr newydd arloesol hwn yn datgelu sut mae Cymru wedi dychmygu, cynrychioli, a ymgysylltu â'r Iddewon ac Iddewiaeth dros fwy na wyth canrif. O farddoniaeth canoloesol a brwdfrydedd cenhadol cynhenid i geo­wleidyddiaeth y unfed ganrif ar bymtheg a dadleuon cyfoes am hunaniaeth a chenedlaetholdeb, mae Abrams yn datgelu edafedd gyfrinachol ond pwerus sy'n rhedeg trwy hanes diwylliannol Cymru. Gan herio rhagdybiaethau ac agor sgwrs newydd, dyma gyfrif newydd sylweddol am berthynas gymhleth Cymru ac Iddewiaeth.