Be sy' mlaen

Digwyddiad

Corlannau’r Carneddau

10 September 2026

Mae dros 3,000 o corlannau defaid ar draws gogledd-orllewin Cymru, ond dim ond tua 100 ohonynt sydd yn gorlannau cymunedol mawr y mae ffermwyr wedi'u defnyddio i ddosbarthu'r llwyth o ddefaid sy'n pori ar y mynyddoedd dros yr haf. Mae'r sgwrs hon yn edrych ar sut mae'r corlannau mawr hyn yn gweithio, pryd, pam a ble y codwyd hwy a sut maent yn ffitio i hanes a diwylliant ffermio mynyddoedd Cymru - ac hefyd sut y maent yn gysylltiedig ag ynys oddi ar arfordir Croatia. Mae llawer ohonynt bellach yn ddirywio a adfeilio ond byddwn yn gorffen y sgwrs trwy weld sut y defnyddir rhai ohonynt hyd heddiw, gan barhau'r patrwm a'r rhythm o gasglu defaid o'r mynyddoedd sydd wedi mynd yn ôl dros 300 mlynedd.

Arddangosfa Gelf

Yn y Cabinet: Ella Louise Jones

15 June - 17 August 2026

Y gwrthrych o’r casgliad a ysbrydolodd y gwaith hwn yw’r Jwg Bellarmine, a ddarganfuwyd ger tŵr gorllewinol Eglwys Gadeiriol Bangor ym 1874. Yn ystod yr 17eg ganrif, credwyd bod y jygiau hyn yn cynnig amddiffyniad rhag ysbrydion a dewiniaeth. Roeddent yn aml yn cael eu llenwi â sylweddau fel wrin, hoelion, a gwrthrychau personol eraill cyn cael eu claddu o dan y ddaear fel rhan o ddefod a fwriadwyd i gadw niwed draw. Ar y pryd, roedd y jwg yn cael ei ddeall fel cynrychiolaeth symbolaidd o’r corff dynol, gyda’i du mewn yn cael ei ddychmygu fel stumog. Mewn ymateb, mae Ella wedi creu cyfres o weithiau tecstil wedi’u ffeltio, eu brodio, a’u gwneud drwy dechneg latch hook, ynghyd â ffurfiau wedi’u castio mewn latecs. Mae’r darnau hyn wedi’u hysbrydoli gan siâp a gwead y stumog ac organau mewnol eraill. Mae hi hefyd wedi tynnu ysbrydoliaeth o’r tyfiant naturiol a allai fod wedi amgylchynu’r jwg tra’r oedd wedi’i gladdu o dan y ddaear, gan gyfuno ffurfiau corfforol ac organig i archwilio themâu cuddio, trawsnewid, a dadfeiliad.

Arddangosfa Gelf

Pel-droed Ym Mangor: Dathlu 150 Mlynedd

20 June - 05 September 2026

Mae Bangor yn dathlu 150 mlynedd o bel-droed yn y ddinas yn 2026. Mae llawer o hanes wedi’i greu yn yr amser hyn, sy’n cynnwys buddugoliaethau enwog a rhediadau cofiadwy mewn cystadlaethau domestig ac Ewropeaidd. Mae’r arddangosfa hon yn rhoi cyfle i chi weld arteffactau a lluniau a cyfle i ddysgu ychydig o’r hanes drwy ddilyn y straeon gan gynnwys rhai o uchafbwyntiau ac isafbwyntiau’r Clwb. O goliau bythgofiadwy, Cwpanau Cymru, teitlau Cynghrair a nosweithiau bythgofiadwy yn erbyn rhai o’r cewri mwyaf Ewrop, mae'r ddinas hon wedi gweld y cyfan.